Facebook sayfamız için tıklayınız.

NEDEN GEZEN TAVUK YUMURTASI

İnsanların en temel gıda maddelerinden biri şüphesiz ki yumurtadır. Anne sütünden sonra insanın ihtiyacı olan tüm besin öğelerini bulunduran tek besin kaynağıdır. Hayvansal kaynaklı bir besin olmasına rağmen yumurtanın yağ içeriği düşüktür.

Yumurta; protein, omega3, omega6, kolin, selenyum, kalsiyum, demir, magnezyum, fosfor, potasyum, sodyum ve çinko beraberinde A, D, E, B vitaminlerini içermesi bakımından zengindir.

Fakat her yumurtanın aynı olduğu söylenemez. Market yumurtaları; vitaminlerle, kısmen antibiyotik ve hormonlarla gelişim süreci hızlandırılmış, gün ışığı görmeyen tavuklardan elde edilmektedir. Serbest gezen tavuğun yumurtası ise tamamen doğal içerikli yem, bitki ve topraktaki organizmaları yiyen tavuklardan elde edilmektedir. Uzmanların en çok tavsiye ettiği yumurta, gezen tavuk yumurtasıdır. Serbest gezen tavuğun yumurtası ile market yumurtası arasındaki en önemli fark, besin değeridir.

Gezen tavuk yumurtası normal yumurtaya göre 3 kat daha fazla E vitamini, 1,5 kat daha fazla A vitamini, 7 kat daha fazla beta karoten, 3 kat daha fazla omega3, 1/3’ü kadar kolesterol içerir.

Görüldüğü gibi yumurta çok besleyici faydalı bir besindir. Fakat yumurta seçerken dikkatli davranıp gerçekten sağlıklı olanı satın almak, en az yumurtanın ne kadar zengin bir içeriğe sahip olduğu kadar önemlidir. Köy yumurtası en sağlıklı ve besin değeri yüksek yumurtadır. Çünkü köy tavukları özgürdür ve doğal yem ile beslenir. Tavuk çiftliklerindeki tavuklar, özellikle hızlı yumurtlamayı sağlayan suni yemler ile beslenir, besin değeri daha düşüktür. Köy yumurtası kadar sağlıklı olduğu asla söylenemez.

Londra Metropolitan Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırma sonucunda; büyük çiftliklerde hiç hareket etmeden yetiştirilen tavukların, en az kırmızı et kadar yağlı olduğu, bu nedenle sağlık için beyaz et yemenin bir farkı kalmadığı ortaya konuldu. Uzmanlara göre, bugün masamızdaki tavuklar, 1970'lerdekinden yüzde 50 daha yağlı. Üniversitenin araştırmasında şöyle denildi: "Son 30 yılda tavuklar yüzde 50 daha yağlı hale geldi. Bugün derisiyle pişirilen bir tavuğun, kırmızı etten yağ açısından bir farkı kalmadı. Tavuklar artık otlak yerlerde yetiştirilmiyor. Bu nedenle, tavuklar ve yumurtaları, Omega3 yağ asitleri yani iyi yağ denilen kimyasal maddelerden yoksun kalıyor. Bu Omega3 yağ asitleri beynin gelişimi için çok gerekli."

İnternet ortamında gezen tavuk yumurtasının neden tercih edilmesiyle ilgili sayısız veri bulunmaktadır. Özellikle yabancı üniversitelerin Zootekni bölümünde birçok makale yazılmaktadır. Bizim tahminimize göre yakın zamanda, kafeste yumurta üretimi tamamen kalkacaktır. Nitekim Avrupa’da bu konuyla ilgili çalışmalar başlamıştır.

       Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Musa Sarıca ile Gezen tavuk ile ilgili yapılan konuşması:

http://www.dunyagida.com.tr/haber.php?nid=2969

      Benim bölüm dersi hocam tarafından yazılan bu makale de son yıllarda artan gezen tavuk yumurtasının besin maddelerinin içeriğinin daha besleyici ve güvenilir olduğunu anlatıyor:

http://www.organikpin.com/Fonksiyonel_Yumurta_Üretimi.pdf

      Hayvan refahı ile ilgili olarak Avrupa’da kafeste yumurta üretiminin kalkmaya başlamasını ve serbest dolaşımlı (free range) sistemini anlatan bir makale:

http://ucmaz.home.uludag.edu.tr/PDF/ziraat/2015-29(1)/M15.pdf

      Az önceki makale gibi Avrupa’da kafeste yumurta üretiminin kalkmaya başlamasını ve serbest dolaşımlı (free range) sistemini anlatan bir makale:

https://acikerisim.firat.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/11508/8001/pdf_FUSABIL_982.pdf?sequence=1&isAllowed=y

      Tavukların barınma tipi (kafeste, geniş kafes veya gezen tavuk(free range)) ile yumurta verimi, kırık-çatlak yumurta oranı, ak indeksi, ak pH ve Haugh birimi, yumurta verimi, kırık-çatlak yumurta oran, yem tüketimi ve yemden yararlanma özellikleri ile iç ve dış yumurta kalite özelliklerini arasındaki ilişkiyi anlatan ve gezen tavuk yumurtalarının önemini vurgulayan ayrıntılı bir makale:

http://vetdergi.kafkas.edu.tr/extdocs/2009_1/57_62.pdf

      Araştırma (http://dergipark.ulakbim.gov.tr/uluvfd/article/viewFile/5000061737/5000058197) odalarında kafes, kuşluklu, tünekli ve serbest dolaşımlı sistemlerin mini modelleri oluşturuldu. Hayvanlar bu yetiştirme sistemlerine adapte olduktan sonra her bölümde bulunan 45 haftalık Tetra SL ırkı 25 tavuktan rastgele seçilen 10’ar tanesinden vakumlu tüplere kan alındı ve serumları ayrıldı. Glukoz, toplam kolesterol, toplam protein, kalsiyum (Ca), inorganik fosfor (İn.P), sodyum (Na), potasyum (K) konsantrasyonları ile Aspartat amino transferaz (AST) ve Alanin amino transferaz (ALT) enzim aktiviteleri ölçüldü. Çalışma sonuçlarına göre glukoz, kalsiyum, ALT değerlerinde kafes sistemi ile diğer alternatif yetiştirme sistemleri arasında p<0.05 derecesinde önem olduğu tespit edildi. Kafes sistemi ile alternatif barındırma sistemleri arasında belirgin bir farklılık bulunmamakla beraber, Avrupa Topluluğu göz önüne alındığında serbest dolaşımlı sistemin geliştirilmesinin uygun olacağı kanısına varıldı.

      Serbest tavuk yetiştiriciliği üzerine yazılmış kapsamlı bir yazı:

http://www.researchgate.net/profile/Hasan_Eleroglu/publication/255966364_Serbest_Broiler_Yetitiricilii/links/02e7e5211db134b6f8000000.pdf

      Yumurta tavukçuluğunda, refahın ön plana alındığı, farklı bakım yönetim uygulamaları ile uygun çevresel koşulların sağlandığı zenginleştirilmiş kafes sistemi, organik yetiştiricilik, serbest dolaşımlı sistem gibi yeni yetiştirme sistemleri ön plana çıkmıştır. Bu derlemede (http://www.zooteknidernegi.org/dergi/icerik/makale/2014_55_2_38_42.pdf), yumurta tavuklarının hayvan refahını etkileyen bakım yönetim uygulamaları ele alınmıştır.

      Son yıllarda gelişmiş ülkelerde biyolojik veya doğal hayvansal ürünlere talep eğilimi artmaktadır. Serbest yetişen hayvanlardan elde edilen, hayvan refahını ön planda tutan üretimlerden sağlanan ürünler daha yüksek fiyatla pazarlanabilmektedir. Ülkemizde köy tavukçuluğundan elde edilen ürünlerin miktarı ve sosyal hayata etkisi önemli düzeyde olmasına rağmen; bu alanda yapılan çalışmalar çok yetersizdir. Son yıllarda kuş gribi nedeniyle sistem yok edilme riski tehlikesi ile karşı karşıya getirilmiştir. Ülkemizde yaygın bir üretim potansiyeli olan bu sistemin bir üretim modeli yoktur. Kontrollü üretim ve ürün toplama-dağıtma sistemi ile köy tavukçuluğu; organik üretim ve tavuk refahını ön plana alan tüm üretim sistemleri için bir alan haline getirilebilir. Bu çalışmada (http://turkishpoultryscience.com/index.php/TPSCI/article/view/16/12), köy tavukçuluğu yetiştirme sistemi ile ilgili bazı uygulama modellerinin tanıtılması ve ülkemiz için bu modellerin tartışılmasına zemin hazırlanması amaçlanmıştır.

      Kahverengi ve beyaz yumurtaların yağ asidi, kolesterol, vitamin A ve E bileşimi, ve trans yağ içeriğinin karşılaştırılmasını anlatan bir makale:

http://ps.oxfordjournals.org/content/92/12/3259.full.pdf+html

      Gezen tavuk yumurtasının daha sağlıklı olduğunu anlatan bir yazı:

http://www.motherearthnews.com/real-food/free-range-eggs.aspx

      Özgür gezen tavukların yumurta içeriklerinin çok daha sağlıklı olduğunu anlatan bir yazı:

http://www.motherearthnews.com/real-food/free-range-eggs-zmaz07onzgoe.aspx

      Gezen tavuk hakkında genel bir bilgilendirme yazısı:

https://en.wikipedia.org/wiki/Free-range_egg

      Anne sütünden sonra insan ihtiyacı bakımından en zengin içeriğe sahip olan yumurta beslenmemiz açısından bu derece önemliyken; giyeceklerimizi seçerken gösterdiğimiz hassasiyeti, yumurtanın nasıl üretildiği konusunda da göstermeliyiz.

      Ben, Ankara’da tamamen doğal yem ile beslenen, kümesin dışına istediği gibi çıkıp beslenebilen bir yumurta üretim çiftliği kurma çalışmalarına başladım. Bu kapsamda Ankara Sincan Temelli yolunda 17 dönüm bir arazi temin ettim. Uzmanlık alanım “hayvan besleme ve yetiştirme” olup, Allah izin verirse bu işi bilen birisi olarak Ankaralılara güvenle yiyebilecekleri, köy yumurtası lezzetindeki yumurtayı sofralarına getirmek istiyorum. besin içeriklerinin raporu belirli aralıklarla alınacaktır. İsteyen ailelerimiz bizimle iletişime geçerek adrese teslim şeklinde yumurta sipariş edebilecekler.

      Bunun yanında isteyen ailelerimize helal kesim ile kesilmiş, yine tamamen doğal tavuk satışı da yapacağız.

      Bunun dışında yumurta ihitiyaçlarını düzenli olarak bizden karşılayan ailelelerimizi çiftliğimizde misafir etmek isteriz. Bu sayede aileler doğal yaşam ortamında piknik yapabilecekler ve çocuklar doğal ve ekolojik ortamı hissedebileceklerdir.

      Çiftliğim için temin ettiğim arazinin Google Earth görüntüsü aşağıda yer almaktadır.

 

Samet AKSOY
Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Mezunu

0 553 190 9284

sametaksoy0694@gmail.com

 

Ana Sayfa İçin Tıklayınız! Özgeçmiş İçin Tıklayınız! Şanlı Türk Bayrağı Özgeçmiş İçin Tıklayınız!